Scenariusz lekcji biologii w klasie II gimnazjum

Temat: Tamowanie krwotoków wymaga opanowanego i sprawnego działania.

I. Główne zagadnienia lekcji.

• Krzepnięcie krwi
• Uszkodzenia naczyń krwionośnych
• Rodzaje krwotoków
• Omdlenia
• Opatrywanie ran

II. Cele lekcji:
Po zakończeniu lekcji uczeń powinien:
• Wymienić rodzaje uszkodzeń naczyń krwionośnych,
• Potrafić opatrywać skaleczenia,
• Odróżnić na podstawie opisu krwotok żylny od tętniczego,
• Wiedzieć jak postępować w czasie krwotoków i omdleń,
• Wiedzieć jak powinna być wyposażona apteczka pierwszej pomocy.

III. Uwagi dotyczące realizacji lekcji:
Ograniczenia czasowe lekcji uniemożliwiają zrealizowanie wszystkich ćwiczeń praktycznych, uczniowie mają nauczyć się zakładania prostych opatrunków.
Stosowane metody:

• słowne- pogadanka
• poglądowa- pokaz i obserwacja
• ćwiczenia praktyczne
• praca z podręcznikiem.

Formy pracy: indywidualna i zespołowa ( grupy 2-3 osobowe).

IV. Środki dydaktyczne:
• plansza „ Ratownictwo w krwotokach”,
• foliogram „Krzepnięcie krwi”,
• foliogram „ Zawartość apteczki domowej”,
• fragment filmu „Pierwsza pomoc”,
• jałowe środki opatrunkowe (kompresy),
• woda utleniona, jodyna,
• bandaże,
• instrukcje dla ucznia,
• plansza „ Apteczka pierwszej pomocy”.

V. Pojęcia:
a) utrwalenie pojęć: krzepnięcie krwi, tężec, fibryna, fibrynogen, surowica, szczepionka.
b) nowe pojęcia: krwotok żylny, tętniczy, opaska uciskowa, opatrunek uciskowy.

VI. Przebieg lekcji:
Wprowadzenie
1. Przypomnienie etapów krzepnięcia krwi. (Załącznik nr1)
2. Podanie tematu lekcji:
Tamowanie krwotoków wymaga opanowanego i sprawnego działania.
Rozwinięcie:
1. Uszkodzenia naczyń krwionośnych:
a) skaleczenia i opatrywanie skaleczeń,
- prezentacja środków służących opatrywaniu ran i zawartości apteczki pierwszej pomocy ( Załącznik nr 2)
b) krwotoki,
- tamowanie krwotoków: projekcja fragmentu filmu „Pierwsza pomoc”.
2. Podział klasy na grupy i przydział zadań do wykonania: (Załącznik nr 3)
Grupa I: Krwotok z nosa
Grupa II: Ciało obce w ranie
Grupa III: Krwotok tętniczy
Grupa IV: Krwotok żylny
Grupa V: Tamowanie z użyciem opaski uciskającej.
3. Prezentacja sposobów udzielania pierwszej pomocy przez poszczególne
grupy.
Podsumowanie
Sporządzenie notatki z lekcji w formie tabeli (Załącznik nr 4)

VI. Literatura
Chlebińska J. Anatomia i fizjologia człowieka. WSiP, Warszawa 1986.
Dziak A., Odyński B. Medycyna w plecaku . MAW, Warszawa 1982.
Fibiger W. Pierwsza pomoc. Instytut Wydawniczy CRZZ.
Klimuszko B. Biologia 7. Zeszyt do ćwiczeń. Wydawnictwo Edukacyjne
Zofii Dobkowskiej „Żak”, Warszawa 1994.
Lewiński W., Prokop J. Przewodnik dla nauczyciela. Biologia 1.Operon 2000.
Siuda T., Stebelski M., Zaczek Zaczyński K. M. Ratownik junior”. Dom Wydawniczy Elipsa, Warszawa 2000.

Załącznik nr 1

Protrombina Sole wapnia Trombokinaza

(substancja nieczynna (w osoczu (enzym uwalniający się

powstająca w wątrobie + w postaci + z uszkodzonych trom-

z udziałem witaminy K) jonów) bocytów)

Trombina

(enzym w osoczu )

Trombina

Fibrynogen Fibryna

(białko nierozpuszczalne) (nierozpuszczalny włóknik)

Załącznik nr 2
Zawartość apteczki pierwszej pomocy:
Rękawiczki jednorazowe, nożyczki, opatrunek z przylepcem, koc foliowy, agrafki, przylepiec, notatnik, ołówek, bandaże, latarka, chusty trójkątne, gaza opatrunkowa sterylna, maseczka lub ustnik do sztucznego oddychania.

Załącznik nr 3
Grupa I : Krwotok z nosa
1. Posadź rannego z głową pochyloną do przodu.
2. Każ rannemu, aby oddychał ustami i ścisnął palcami skrzydełka nosa poniżej nasady kostnej.
3. Połóż zimny okład na grzbiet nosa.
4. Po ustaniu krwawienia podaj rannemu wilgotną gazę, aby wytarł krew z ust i twarzy.
5. Jeżeli krwawienie nie ustaje w czasie do 10 minut, należy odwieźć poszkodowanego do lekarza
ZAGROŻENIA: Przedostanie się krwi do żołądka i tchawicy.
NIE WOLNO! Odchylać głowy do tyłu.
Grupa II : Ciało obce w ranie
1. Połóż poszkodowanego i unieś zranioną kończynę.
2. Ranę przykryj gazą wyjałowioną.
3. Unieruchom ciało obce w ranie gałkami bandaża
4. Przymocuj (ostrożnie) gałki bandaża. Bandażuj ranę dookoła tkwiącego przedmiotu.
5. Zawieź rannego do lekarza lub wezwij pogotowie ratunkowe.
ZAGROŻENIA: Uszkodzenie narządów wewnętrznych.
NIE WOLNO: Wyciągać ciała obcego z rany.
Grupa III : 1. Rozpoznaj rodzaj krwotoku:
Z rany na ramieniu płynie jednolitym strumieniem ciemnoczerwona krew.
2.Udziel pierwszej pomocy:
Ranę przykryj czystym materiałem opatrunkowym (gaza). Uciśnij i dokładnie zabandażuj ranę. Jeżeli krwotok nie ustaje, nałóż i mocno przymocuj kolejną warstwę gazy.
3.Wezwij pogotowie ratunkowe.
Grupa IV:1. Rozpoznaj rodzaj krwotoku:
Z rany na ramieniu tryska pulsacyjnie jasnoczerwona krew
2.Udziel pierwszej pomocy:
Doraźnie zatrzymaj krwawienie uciskając palcami krwawiące naczynie ( tętnica ramieniowa) powyżej miejsca zranienia. Unieś kończynę ku górze. Następnie załóż opatrunek uciskający:
Ranę przykryj czystym materiałem opatrunkowym ( gaza), następnie połóż ligninę lub watę i twardy przedmiot ( klocek, zwinięty bandaż) i wszystko ściśle zabandażuj).
3. Wezwij pogotowie ratunkowe.
Grupa V: Gdy inne sposoby tamowania zawodzą.
Tamowanie krwawienia tętniczego przy użyciu opaski uciskającej:
1. Unosimy kończynę ku górze
2. Zakładamy opaskę uciskającą ( typowa opaska wykonana jest z taśmy gumowej o
szerokości dłoni ) powyżej miejsca zranienia na ramieniu (udzie)
3.Gdy nie ma pomocy lekarskiej po 1,5 godzinie opaskę zdjąć ( zimą po 0,5 godz. –
dlaczego ? ) i założyć opatrunek uciskowy.

Załącznik nr 4

Uraz	Objaw	Pomoc
	Utrata przytomności
Krwotok tętniczy
	Z rany wypływa powoli ciemnoczerwona krew
		Posadzić chorego z głową uniesioną do góry, okład zimny na okolicę nasady nosa

Wacława H. Urbańska

Darmowe newsletery