Uczeń z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim - charakterystyka
Uczeń z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim nie jest po prostu uczniem, który gorzej się uczy i ma więcej problemów – zarówno w przyswajaniu nowych wiadomości i umiejętności, zapamiętywaniu ich, jak i późniejszym wykorzystywaniu w praktyce. Niepełnosprawność intelektualna związana jest ze specyficznym funkcjonowaniem układu nerwowego, o czym warto pamiętać podczas całego procesu edukacyjno-wychowawczego.
Główne cechy charakterystyczne dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim to:
• spostrzeganie: niedokładne, nieadekwatne, spowolnione, fragmentaryczne, • mowa: uboga, często nieprawidłowa, a kod ograniczony; wypowiedzi krótkie, przeważają równoważniki zdań, opisy ubogie w szczegóły, nieadekwatne, • tempo pracy (m.in. pisanie, czytanie, liczenie, rozwiązywanie zadań problemowych): zazwyczaj znacznie wolniejsze w stosunku do tempa pracy innych uczniów, • przyswajanie reguł: spowolnione i sprawiające dużo problemów – trudności w zrozumieniu, przyswajaniu, zapamiętaniu, odtwarzaniu oraz zastosowaniu, • pamięć: osłabiona logiczna (lepsza mechaniczna); fragmentaryczna; trudności z zapamiętaniem informacji obojętnych dziecku oraz pojęć abstrakcyjnych, • uwaga: osłabiona, duża męczliwość, trudności z koncentracją uwagi przez dłuższy czas, łatwa przerzutność uwagi, • wyobraźnia: znacznie osłabiona; zastępują ją raczej konfabulacje, • funkcjonowanie intelektualne: zaburzenia i trudności w analizie i syntezie, wnioskowaniu, abstrahowaniu, uogólnianiu, klasyfikowaniu, porównywaniu etc., • funkcjonowanie ruchowe – obniżona sprawność motoryczna i sensoryczna; ruchy niezgrabne, źle zaplanowane; mogą się pojawiać zaburzenia typu dysgrafia, • funkcjonowanie emocjonalne: impulsywność, wybuchowość, skłonność do naśladowania, egoizm, sugestywność, łatwe zmiany stanów emocjonalnych, • funkcjonowanie psychiczne – zaburzone stosunki kora-podkorze mogą wywoływać nerwice, zaburzenia odbioru bodźców; patologiczna przewaga pierwszego układu sygnałów nad drugim.
Uczeń niepełnosprawny intelektualnie w stopniu lekkim potrzebuje zatem indywidualnego podejścia oraz wspomagania procesu nauki dodatkowymi pomocami oraz metodami pracy, takimi jak metoda poglądowa lub wiązanie treści edukacyjnych z uczuciami.
Nade wszystko jednak uczeń taki potrzebuje akceptacji, wyrozumiałości oraz cierpliwości nauczyciela. Warto pamiętać, że upośledzenie intelektualne może wynikać nie tylko ze specyficznych zaburzeń układu nerwowego, ale także z upośledzających warunków ekonomicznych czy socjalnych, w których dziecko dorasta. Dobrze jest więc poznać sytuację domową dziecka, nawiązać kontakt z rodzicami, określić na jaką pomoc ze strony środowiska rodzinnego możemy liczyć w procesie dydaktyczno-wychowawczym.